رفتن به نوار ابزار
هنرهای صنعتی و دستی

روش ساخت نقره در صنعت نقره سازی

یکی از رشته های صنایع دستی نقره سازی میباشد نقره فلزی است که بشر از چهار هزار سال ق.م، پس از کشف طلا،با کاربرد آن آشنا بوده است.که مانند مس و طلا به صورت خام و خالص در طبیعت وجود دارد ،ولی بیشترین مقدار نقره از سنگ معدن استخراج می شود.

معدن های زیادی در نقاط مختلف سرزمین ایران دارای سنگ نقره هستند، از جمله: معادن نخلک در میانه کویر لوت در شمال انارک. هنر نقره کاری در زمان ساسانیان رونق زیادی داشته است. از مقایسه اشیاء کشف شده در زمان ساسانی با کارهای مشابه هم عصر خود در بیزانس و روم،اینگونه استنباط میشود که این دو هنر در تکنیک کار و اسلوب ساخت،نباید تفاوت چندانی با یکدیگر داشته باشند.نقره کاران ساسانی سه روش زیرین را در ساخت ظروف به کار می برده اند:

۱-ساخت اشیاء نقره به وسیله چکش کاری

۲-هنر فلزکاری ریختگی در اشیاء سیمین

۳-ساخت ظروف آستردار.

نقره سازی
نقره سازی

روش ساخت
برای ساخت ظروف نقره،پس از عیار کردن نقره با مس،نقره را ذوب کرده و داخل قالبیکه نام آن ریچه(ریجه)است می ریزند.ریچه به شکل دو صفحه آهنی که یکی از آنها دارای دو زه در اطراف آن است،می باشد.این دو صفحه را در هم چفت کرده و از شکاف بالای آن نقره مذاب را درون آن می ریزند تا به صورت شمش درآید.شمش را توسط دستگاه نورد که شامل دو غلتک سنگین است،به ضخامتهای موردنیاز،نازک می کنند.روشهای نقره در حال حاضرمورد استفاده قرار میگیرد عبارتند از:

    – چکش کاری: در این روش برای ساخت ظرف تنها از چکش استفاده می شود.به طور مثال برای ساخت کاسه ای با دهانه۳۰سانتیمتر،اندازه ورق نقره را ۶-۵سانتیمتر اضافه تر می گیرند و به وسیله چکش آنرا گود می کنند(فُرو می گیرند)تا به شکل دلخواه درآید.

    ۲-خمکاری با استفاده از قالب:در این روش ورق نقره روی قالبهای مخصوصکشیده و به وسیله میله ای که دستگیره چوبی دارد،آنقدر ورق را روی قالب می کشند تا شکل قالب را به خود بگیرد و سپس آن را از قالب جدا می کنند.

    ۳-ریخته گری:ساخت ظروف به وسیله قالبهایی از جنس نقره،برنج و به خصوص آلومینیوم است.برای مثال برای ساختن دسته یک گلدان که جدا روی ظرف نصب می شود،ابتدا درون قالب را از ماسه مرطوب پرمی کنند(برای جداشدن آسان نقره از قالب)،سپس نیمه دیگر قالب را روی آن گذاشته و فشار می دهندونقره مذاب را از شکاف،داخل قالب می ریزند.پس از خارج کردن آن شکل گرفته،قسمتهایی که همسان نیست را سوهانکاری می کنند.

    ۴-پرسکاری:در پرسکاری با استفاده از یک قالب و دستگاه پرس، نقره را به شکل مورد نظر درمی آورند که بیشتر برای ظروف تخت استفاده می شود.دستگاه پرس دارای دو قالب منفی ومثبت است که با فشار در هم چفت شده و نقره، را به شکل مورد نظر درمی آورند.

    پس از ساخته شدن ظرف،یک لایه از روی ظزف را می تراشند،که به آن چرخکاری گفته می شود تا ظرف براق شود.اگر ظرف دارای لبه باشد،ابتدا  یک زه دور لبه آن لحیم می کنند و سپس آنرا برای قلمزنی آماده می کنند.

    درباره صنایع دستی بیشتر بخوانید: 

     

    نمایش بیشتر

    نوشته های مشابه

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    دکمه بازگشت به بالا